(door Elke Duprez voor VDAB -Magazine maart 2010)

Heb jij ook zo’n stemmetje in je hoofd dat voortdurend kritiek geeft op alles wat je doet, denkt en voelt? Je bent niet alleen. Stef: “’t Is sterker dan mezelf. Bij alles wat ik doe, focus ik op de minpunten en denk ik: dat kan beter. Hatelijk!” We vroegen aan coach Caroline Franssen waar dit stemmetje vandaan komt en hoe ermee om te gaan.

“Zelfkritiek is een stemmetje in je hoofd dat kritische opmerkingen maakt bij de dingen die je doet, denkt of voelt”, legt Franssen uit. “Je vindt bijvoorbeeld dat je vriendelijker zou moeten zijn, of juist assertiever. Of dat je niet zo somber moet zijn, of minder ontevreden. Je vindt dat je een betere moeder zou moeten zijn, of dat je al verder zou moeten staan in je loopbaan. Je probeert de dingen te veranderen door te kijken naar wat je fout doet en dat heel nauwkeurig te omschrijven. Probleem is dat als je voortdurend gefocust bent op wat je niet goed doet en wat beter kan, dat verlammend werkt en je niet meer kan genieten van het hier en nu. Voortdurende zelfkritiek maakt een mens ontevreden, gespannen en rusteloos.”

Dat kan Stef beamen. Hij vertelt: “Ik vind bij alles wat ik doe wel een punt van kritiek. Ik probeer bijvoorbeeld drie keer per week te sporten. Lukt dat eens een keer niet, dan vind ik mezelf laks. Zo ook op het werk. Als er iets niet loopt hoe het moet, dan ga ik altijd eerst bij mezelf kijken. Ik denk dan onmiddellijk dat het komt omdat ik iets verkeerd heb aangepakt. En zelfs als blijkt dat dat niet het geval is, dan denk ik nog: maar mocht ik dat anders hebben aangepakt, zou dat en dat niet gebeurd zijn, waardoor… Dodelijk vermoeiend!”

Vroeg begonnen
Franssen beweert dat dit stemmetje zich al op heel jonge leeftijd ontwikkelt. “Het probeert je zodanig aan te sturen dat je ouders je liefde, waardering en erkenning geven en goed voor je zorgen.”

Het feit dat niet iedereen even onderhevig is aan zelfkritiek ligt volgens Franssen aan twee zaken. “De mate waarin je zelfkritisch bent hangt ten eerste af van je persoonlijke aanleg en gevoeligheid. Hoe gevoeliger je bent voor anderen, hoe meer je je best zult doen om hen te plezieren. Zelfs al betekent dit dat je delen van jezelf moet onderdrukken. Ten tweede hangt het ook af van je ouders: hoe voorwaardelijker hun liefde, hoe groter de kans dat jij jezelf op je donder geeft voor zij het kunnen doen. Als je ouders alleen van je houden als je presteert, of als je lief bent, dan zul je daar enorm je best voor doen.”

Half gewonnen
Met alle gevolgen van dien. Franssen: “De patronen die je in je kindertijd ontwikkelt, staan je in je latere leven in de weg. Het doel van de zelfkritiek raakt eigenlijk buiten beeld. Het wordt een gewoonte die op den duur zelfs destructief kan zijn. Wat bedoeld was om ervoor te zorgen dat je gelukkig was, wordt een voortdurende kwelling, want in je eigen ogen kan je niets meer goed doen. En daar word je uiteindelijk heel ongelukkig van. Zelfkritiek is niet per definitie slecht. Het is alleen beter als je bewust de beslissing neemt om zo nu en dan eens kritisch naar jezelf te kijken, in plaats van de hele dag door.”

Stef knikt: “Zelfkritiek werkt ondermijnend. Bovendien maakt het je als mens onaantrekkelijk. Iemand die voortdurend op zichzelf ligt te vitten is geen fijn gezelschap. M’n vriendin wijst me erop als ik te ver ga. En dat helpt. Op die momenten grijp ik in en laat ik dat stemmetje minder de baas spelen. Hoe ik dat doe? Ik roep gewoon terug!”

Elke Duprez

De Glossy onderzoekt of de trend onder sterren om in relatietherapie te gaan, zal overwaaien naar Nederland.
Het blad laat mij in dit artikel (pdf) uitgebreid vertellen dat ik verwacht dat investeren in je relatie een nieuwe trend zal worden. In de samenleving zal de focus de komende tijd verschuiven van IK naar WIJ.

Er komt een stel aan het woord dat veel heeft gehad aan relatietherapie: “We zagen zelf niet meer hoe kinderachtig we eigenlijk bezig waren”.
Het ‘Hollywood-deel’ van het artikel is maar kort, verder staat er toegankelijke informatie in en uiteraard ook vijf nuttige tips.
Het geheel wordt met humor aan elkaar vastgepraat en is ook voor mensen die normaal geen Glossy lezen, zeer de moeite waard.

Download het artikel hier.
De Glossy is tot halverwege november 2009 verkrijgbaar en kost €2,99

In dit verhaal komt een stel aan het woord waarvan de vrouw naar Israel is verhuisd om bij haar islamitische geliefde te gaan wonen. Ze hebben inmiddels vier kinderen en zijn gelukkig, onder hele gewone omstandigheden.
Mijn analyse bij ‘Verhuizen voor de liefde’ kun je hier lezen.

Verhuizen voor de liefde

Verhuizen voor de liefde is van alle tijden. Bij sommige primitieve stammen was het de gewoonte dat vrouwen bij de stam van hun echtgenoot gingen wonen. Ze verlieten huis en haard en gingen inwonen bij hun schoonfamilie.

Aanpassen
Dat vraagt veel vaardigheden van een vrouw. Ze moet in staat zijn om zich aan te passen aan nieuwe omstandigheden, nieuwe regels en andere gewoonten. En dat zonder dat ze terug kan vallen op haar eigen familie. Het vraagt dat ze loslaat. Het enige wat ze kan doen, is zich overgeven aan haar echtgenoot en schoonfamilie.

Vertrouwen
Het is een daad vol risico’s en draagt juist daarom ook een bijzondere schoonheid. Het is ook een daad van vertrouwen in jezelf. Je vertrouwt erop dat jij en je partner samen een goed leven kunnen hebben in een ander dan jouw geboorteland.

Mindfulness
Dat jij, los van omstandigheden, los van oude vertrouwde veiligheden in staat bent om vorm te geven aan je leven en ervan te genieten. Je kiest ervoor om niet te vergelijken, maar te zijn waar je bent en het te doen met wat je hebt. Dat is wat we verstaan onder Mindfulness.

Deze week in de serie Lang en Gelukkig van het AD: een 50-jarig huwelijk dat een lange aanloop heeft gehad. Jarenlang hebben deze twee om elkaar heengedraaid en gewacht. Lees het hele verhaal op de site van het AD in de rubriek Familie en Relaties. Hier mijn analyse: de kracht van wachten op seks.

De kracht van wachten op seks
Het is in deze tijd bijna onvoorstelbaar dat twee mensen jarenlang met elkaar kunnen omgaan zonder seks met elkaar te hebben. We zien er tegenwoordig ook het nut niet meer van in om seks uit te stellen. Waarom wachten als je het nu kan krijgen?

Verbinding
Er zijn twee natuurlijke momenten waarop mensen zich heel diep met elkaar kunnen verbinden: dat is bij hun eerste seksuele ervaring en bij het verwekken van kinderen. Dat je geacht wordt als maagd het huwelijk in te gaan, is dus niet alleen een morele regel, het is ook een regel die de kans op een langdurig huwelijk vergroot.

Liefde
Het is triest om te lezen dat deze geduldige mensen toch door hun familie zijn buitengesloten omdat hun partner niet ‘van het juiste geloof’ was. Het op dergelijke ‘morele gronden’ sluiten van je hart voor je eigen kinderen, kan nooit de bedoeling van God zijn geweest. In mijn ogen hoort liefde leidend te zijn, ook als die over grenzen gaat.

Deze week in de serie Lang en Gelukkig in het AD een stel dat elkaar via internetdaten heeft leren kennen. Ze zijn nu zeven jaar samen en hebben twee kinderen. Lees het verhaal op de site van het AD in de rubriek familie en relaties. Mijn analyse gaat deze week over verlegen mensen en hoe zij verschillende vormen van communicatie kunnen gebruiken om in contact te komen.

Hoop voor verlegen mensen
Hoe vind je eigenlijk een partner als je verlegen bent? Hoe leg je contact als je niet zo’n vlotte babbel hebt en eigenlijk maar weinig ervaring in communicatie met de andere sekse? Dit verhaal laat zien dat internet, bellen en schrijven ook een uitstekend begin kunnen vormen voor een diepe verbintenis.

Voorzichtig
Als je verlegen bent, is een datingsite is een goede plek om een eerste stap te zetten. Veilig achter je eigen computer kun je kiezen wat je prijs geeft over jezelf en op je gemak lezen wat mensen over zichzelf schrijven. Je kunt voorzichtig een eerste contact leggen.

Verkennen
Als er een eerste ‘klik’ is, ga je verder met verkennen. Bellen is een goede manier om elkaar wat verder af te tasten voor de daadwerkelijke ontmoeting plaatsvindt. Uiteraard komt er een moment dat je toch de stoute schoenen moet aantrekken om elkaar in het echt te zien.

Diepzinnige brieven
Zelfs ontmoetingen hoeven niet doorslaggevend te zijn: bij dit stel kwam de echte klik toen ze elkaar vier weken niet zagen en
hun hart openden in diepzinnige brieven. Ook verlegen mensen kunnen de liefde van hun leven vinden.

Harde heelmeesters kunnen helpen bij het oplossen van relatieproblemen. Dat is de conclusie van het artikel Vrouw pak je koffer, we gaan, in de bijlage Hart en Ziel van de Volkskrant van 14 maart waarvoor ik uitgebreid geïnterviewd ben. (meer lezen…)